زمانی که دستگیره درب خراب شده یا شاید هم قصد دارید دکوراسیون منزل خود را با یک تغییر کوچک مدرنتر کنید میتوانید با تعویض دستگیره درب اتاق خوابهای خود تغییرات را آغاز کنید. ممکن است برخی از افراد این گونه تصور کنند که جابجایی یک دستگیره کار چند دقیقهای میباشد ولی باید به این نکته توجه داشته باشید که اگر بدون دانش فنی اقدام به نصب کنید، ممکن است نه تنها درزهای درب باز بماند، بلکه حتی به چارچوب یا لولا آسیب برسد. به همین خاطر شناخت دقیق مدل دستگیره و ابزار مناسب میتواند در این موارد به شما کمک کننده باشد.
یکی از سوالاتی که ممکن است برای برخی از افراد به وجود بیاید این است که چه زمانی باید نسبت به تعویض دستگیره درب اقدام کرد؟ در پاسخ به این سوال باید بگوییم که اگر دستگیره چوبی شما فقط کمی لق زده یا پیچهای آن شل شده است، احتمالاً با یک تعمیر ساده مشکل حل خواهد شد ولی اگر بدنه ترک خورده، مکانیزم داخلی شکسته یا ظاهر آن دیگر با دکوراسیون جدیدتان همخوانی ندارد، نیاز است نسبت به تعویض کامل دستگیره درب اقدام کنید.
بررسی گامبهگام مراحل مربوط به تعویض و نصب دستگیره درب اتاقی
در این بخش به صورت مرحله به مرحله تمامی مراحل مربوط به تعویض و نصب دستگیره درب اتاقی بررسی میشود.
برداشتن دستگیره درب
- در را نیمه باز نگه دارید تا دسترسی آسان به دستگیرهها داشته باشید. برای جلوگیری از جابجایی، یک قطعه چوب یا وسیله محکم زیر لبه پایین در قرار دهید.
- در نزدیکی دستگیره، شیار باریک کنار پلاک روکش را بیابید؛ نوک پیچ گوشتی تخت را داخل آن فرو برده و فشار دهید تا پلاک جدا شود. (پلاکها، صفحاتی هستند که مکانیسم داخلی را پنهان و ظاهر درب را زیبا میکنند. اگر شیار یا پیچ نیست، دستگیره را بچرخانید یا پیچهایش را باز کنید برخی مدلها با برداشتن کل پلاک جدا میشوند.)
- پیچهای پلاک را با پیچگوشتی باز کنید؛ لبه ابزار را زیر پلاک قرار داده و آرام بلند کنید. پیچهای لبه داخلی درب (نگهدارنده مکانیسم قفل) را خارج کنید. زبانه فلزی زاویهدار، با چرخش دستگیره به داخل میرود و در چهارچوب قلاب میشود.
- مکانیسم قفل، پلاکها و زبانه را از سوراخ لبه درب بکشید و کنار بگذارید. حالا فقط سوراخهای خالی برای نصب دستگیره جدید درب چوبی باقی مانده است.


نصب دستگیره درب جدید
- اندازهگیری اولیه: قبل از خرید، باید فاصله لبه داخلی درب تا مرکز سوراخ را اندازه بگیرید. اکثر دربهای استاندارد ایرانی سوراخهایی با فاصله ۶۰ یا ۷۰ میلیمتر دارند. این موضوع باعث میشود پیدا کردن دستگیره مناسب کار سختی نباشد.
- نصب قفل و سیلندر: ابتدا قفل درب چوبی و سیلندر را به گونه ای در سوراخ داخلی درب قرار دهید که جهت بسته شدن آنها صحیح باشد. سپس مکانیزم قفل را به آرامی داخل سوراخ بلغزانید تا کاملاً جا بیفتد. سیلندرها معمولاً استاندارد هستند و نیازی به تغییر سوراخ ندارند. اما اگر سیلندر جدید کمی متفاوت بود، میتوانید عمق یا شکاف سوراخ را تنظیم کنید.
- قرار دادن توپی (مغزی): مغزی یا توپی را داخل قفل قرار دهید و آن را تکان دهید. حالا پیچهای قفل را محکم ببندید.
- نصب پلاک دستگیره: پلاک دستگیره جدید را روی درب در موقعیت مناسب قرار دهید. با پیچ گوشتی آن را ثابت کنید. توجه داشته باشید که این پلاکها باید برای هر دو طرف درب یکسان باشند. پلاک را روی سیلندر مکانیزم قفل قرار داده و فشار دهید تا کاملاً سفت شود. این کار را برای طرف دیگر درب هم تکرار کنید.
- تعویض کامل (اختیاری): اگر میخواهید ظاهر درب یکدستتر شود، میتوانید کل سیستم قفل را عوض کنید: قفل و دستگیره قدیمی را باز کرده و بردارید - قفل جدید را در همان جای قبلی قرار دهید - با پیچهای همراه محکم کنید.

چه زمانی دستگیره درب نیاز به تعمیر دارد؟
استفاده روزمره از درب باعث میشود دستگیرهها به مرور زمان فرسوده شوند. رایجترین مشکلاتی که ممکن است با آنها مواجه شوید شامل لق شدن دستگیره، سفت شدن زبانهٔ قفل
بسته نشدن صحیح درب است. در این موارد بهتر است نسبت به باز کردن و سرویس دستگیره درب اقدام کنید.
زمانی که با چنین مشکلاتی روبرو شدید، این مراحل را طی کنید:
- دستگیره را از درب باز کنید.
- تمام قطعات را با دقت تمیز کنید.
- از روغن مناسب (روان کننده) استفاده کنید.
- دوباره طبق اصول نصب، دستگیره را سر جای خود قرار دهید.
معرفی انواع دستگیره درب اتاق موجود در بازار
دستگیره درب اتاقی از رایجترین نوع در ساختمانهای مسکونی هستند. نصب آنها معمولاً نیاز به دریل و متههای استاندارد دارد و حساسیت کمتری نسبت به سایر مدلها دارند.
دستگیرههای فلزی
این مدل از دستگیرهها با متریالهای مختلف که به شرح زیر هستند طراحی و تولید میشوند.
- برنجی: جزو محصولات بادوام، ضد زنگ و زیبا هستند و ظاهری کلاسیک دارند. اغلب با روکشهای نیکل، کروم یا برنز عرضه میشوند.
- استیل ضد زنگ: بسیار مقاوم در برابر خوردگی و زنگزدگی، بادوام و با ظاهری مدرن هستند.
- آلومینیومی: سبک، مقرون به صرفه و در طرحهای متنوعی موجود هستند ولی ممکن است به مرور زمان کدر شوند.
دستگیره پلاک
دستگیره پلاک شامل یک صفحهی مستطیلی یا بیضی شکل است که دستگیره و قفل روی همان صفحه نصب شدهاند. این مدل از قدیمیترین و پرکاربردترین سبکها در ایران محسوب میشود. جنسهای این نوع از دستگیرهها میتواند از استیل، برنج، آلومینیوم، و آلیاژ روی باشد.
- نصب آسانتر و سریعتر نسبت به رزت
- طراحی یکپارچه (دستگیره، قفل و پیچها روی صفحه هستند و ظاهر منظمتری دارند.)
- مناسب برای دربهای داخلی منازل (اتاق خواب، سرویس، ورودی فرعی)
- تنوع زیاد در طرحهای کلاسیک و سنتی
دستگیره رزت
دستگیره رزت، دستگیره روی یک پایه گرد یا مربع کوچک قرار دارد و مکانیزم قفل و دستگیره از هم جدا هستند. رزت در واقع همان پایه کوچک زیر دستگیره است.
- ظاهری مدرن، جمعوجور و شیک — مناسب برای دکورهای مینیمال و لوکس
- امکان ترکیب با انواع قفلها (چرخشی، کلیدی یا دکمهای)
- اگر بخشی از آن آسیب ببیند، میتوان فقط همان قسمت را جداگانه تعویض کرد.
جنس اغلب دستگیرههای درب اتاق از زاماک، آهن یا آلومینیوم ساخته میشود که استحکام و دوام بالایی دارند. سطح این دستگیرهها معمولاً با روکش آبکاری الکترولیز پوشانده میشود تا ظاهری براق و مقاوم ایجاد گردد. رنگبندی آنها بسیار متنوع است؛ از طلایی و کروم گرفته تا زیتونی و قهوهای کافهای و حتی رنگهای خاصتر. استفاده از روش آبکاری استاندارد باعث میشود که در طی سالها استفاده، درخشندگی و زیبایی ظاهری دستگیرهها حفظ شود و رنگ آنها همچنان تازه و براق به نظر برسد.